**Türk Milliyetçiliği ve Edebiyat Tarihinde Sessiz Bir Adanmışlık: Mustafa Kayabek’in Hayatı, Fikri Çizgisi ve Eserleri -Yunus Buğra YILMAZ**

Türk Milliyetçiliği ve Edebiyat Tarihinde Sessiz Bir Adanmışlık: Mustafa Kayabek’in Hayatı, Fikri Çizgisi ve Eserleri
Yunus Buğra YILMAZ
Giriş
Türk milliyetçiliği ve Türkçülük düşüncesi, 19. yüzyılın sonlarında filizlenip 20. yüzyılın çalkantılı siyasi ortamında kurumsallaşan, edebiyat ile ideolojinin iç içe geçtiği köklü bir gelenektir. Bu geleneğin II. Dünya Savaşı sonrası ve Cumhuriyet dönemi evresinde öne çıkan yayın organları, genç nesil şair ve yazarların yetişmesinde kilit rol oynamıştır. Hüseyin Nihal Atsız çevresinde şekillenen yayın çizgisinin emektar isimlerinden biri de Mustafa Kayabek’tir. Kayabek; şairliği, yazarlığı, yayıncılık faaliyetleri ve Türkçü düşünceye sunduğu katkılarla Türk edebiyatı ve fikir tarihinde özgün bir yere sahiptir.
1. Gençlik Yılları ve Eğitim Hayatı
Mustafa Kayabek, 25 Ağustos 1931 tarihinde Erzincan’ın tarihsel ve kültürel dokusuyla öne çıkan Kemaliye (Eğin) ilçesinde dünyaya gelmiştir. Çocukluk yıllarının ardından eğitimine devam etmek üzere 1942 yılında İstanbul’a giden Kayabek, ortaöğrenimini Beşiktaş Ortaokulu ile Türk eğitim tarihinin köklü kurumlarından biri olan Beyoğlu Erkek Lisesi’nde tamamlamıştır.
Lise yıllarında milliyetçi ve Türkçü fikirlere ilgi duymaya başlayan Kayabek, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü’nde sürdürmüştür. Türkoloji eğitimi, onun Türk dili, tarihi ve edebiyatına dair sağlam bir akademik altyapı kazanmasını sağlamış; bu birikim ileriki yıllarda kaleme alacağı edebi ve fikri yazılarının temel dayanağını oluşturmuştur.
2. Çalışma Hayatı ve Antikacılık Mesleği
Türkoloji mezuniyeti sonrasında doğrudan akademik veya resmi kamu bürokrasisi içerisinde yer almak yerine, ticari ve kültürel hayatın kesişim noktasında bulunan antikacılık mesleğine yönelmiştir. Uzun yıllar sürdürdüğü antikacılık faaliyeti, Kayabek’in somut Türk kültürü, tarihi objeler ve yazma eserlerle doğrudan temas kurmasını sağlamış; tarihi mirasa dair estetik ve maddi bir birikim edinmesine vesile olmuştur. Evli ve üç çocuk babası olan Kayabek, mesleki yaşamını sürdürürken aynı zamanda bilim, kültür ve sanat dünyasına yönelik eserler vermeye devam etmiştir.
3. Türkçülük Mücadelesi, Nihal Atsız ile Dostluğu ve Ötüken Dergisi
Mustafa Kayabek’in edebiyat ve fikir dünyasındaki esas konumu, Cumhuriyet dönemi Türkçülüğünün sembol isimlerinden Hüseyin Nihal Atsız ile kurduğu yakın dava arkadaşlığı üzerinden şekillenmiştir. Atsız’ın fikri çevresinde yer alan Kayabek, dönemin milliyetçi yayın organlarında aktif görevler üstlenmiştir.
Bu yayıncılık faaliyetlerinin başında Ötüken dergisi gelmektedir. 1964 yılından itibaren yayımlanan ve Türkçülük düşüncesinin dönemsel merkez üssü konumunda bulunan Ötüken dergisinde Mustafa Kayabek, bir dönem Yazı İşleri Müdürlüğü görevini yürütmüştür. Derginin yayın çizgisinin korunmasında, hukuki sorumluluklarının üstlenilmesinde ve Türkçü gençliğe hitap eden edebi metinlerin seçilmesinde doğrudan rol oynamıştır. Yazılarında ve şiirlerinde milli şuuru uyandırma, Türk tarihinin kahramanlık safhalarını anma ve Türk dünyasının meselelerine değinme gayesi gütmüştür.
4. Tanınırlık Meselesi ve Fikri Derinliği
Türkçülük hareketinin önde gelen kalemlerinden biri olmasına rağmen Mustafa Kayabek isminin geniş kitlelerce popüler bir figür olarak tanınmaması, onun bilinçli bir duruşunun ve Türkçü dünya görüşünün tabii bir sonucudur.
Türkçülük ideolojisinde kişisel ün, popülerlik veya bireysel itibar ikincil plandadır; asıl olan "Türk milliyetçiliği davası" ve "milli şuurun yaşatılmasıdır". Kayabek’in yaşamında ve eserlerinde görülen bu tutum, adını öne çıkarmaktan ziyade Türk milletinin ortak değerlerini, tarihini ve kültürünü duyumsatma amacına hizmet etmiştir. Dolayısıyla onun tanınırlığı kitle iletişim araçlarının sunduğu geçici popülerlikle değil; Türk milliyetçiliği literatürüne bıraktığı kalıcı yazılı miras ve yetiştirdiği fikir ortamıyla ölçülmelidir.
Sonuç
Mustafa Kayabek, 25 Ağustos 1931’de başlayan ve Türkçülük idealine adanan ömrü boyunca şair, yazar ve yayıncı kimliklerini bünyesinde birleştirmiş saygın bir şahsiyettir. Erzincan’dan İstanbul’a, Türkoloji sıralarından Ötüken dergisinin idarehanesine uzanan bu yolculuk; Türk edebiyatına ve milli düşünce mirasına mütevazı ama derin izler bırakmıştır. Nihal Atsız gibi figürlerle birlikte omuzladığı yayıncılık ve fikir mücadelesi, Cumhuriyet dönemi Türk milliyetçiliğinin tarihsel gelişimini anlamak açısından son derece önemli bir inceleme alanıdır.
Dipnotlar
1.Kayabek’in doğum yeri, tarihi ve ilk öğrenim yılları için bkz. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, "Mustafa Kayabek" maddesi; ayrıca Erzincan Biyografileri Sözlüğü, s. 142.
2.İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü mezuniyet kayıtları ve dönemin öğrenci hareketi arşivleri.
3.Kültür ve sanat tarihimizde sahaf ve antikacı yazarlar geleneği bağlamında bkz. Taha Toros, Mazi Cennneti, Kültür Bakanlığı Yayınları, s. 89-91.
4.Mustafa Kayabek’in aile hayatı ve şahsi biyografik notları.
5.Hüseyin Nihal Atsız ile Mustafa Kayabek arasındaki mektuplaşmalar ve ortak yayın faaliyetleri için bkz. Altan Deliorman, Atsız’lı Yıllar, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2000, s. 115-120.
6.Ötüken Dergisi Künyeleri (1964-1975 dönemi sayıları) ve derginin yayın tarihi incelemesi için bkz. Sakin Öner, Cumhuriyet Dönemi Türkçü Dergiler, Milliyetçi Yayınlar, s. 204.
7.Türkçülük hareketinde "isimsiz kahramanlar" olgusu ve ideolojik adanmışlık üzerine değerlendirmeler için bkz. Erol Güngör, Türk Kültürü ve Milliyetçilik, Ötüken Neşriyat, s. 78.
8.Ziya Gökalp, Türkçülüğün Esasları, (Haz. Mehmet Kaplan), Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, s. 45-50.
9.Necmeddin Sefercioğlu, Türkçülük Basınında İz Bırakanlar, Türk Ocakları Genel Merkezi Yayınları, Ankara, s. 67.