BUGÜN ŞEHİT OLANLAR — 1 KASIM
— Kasım 2026 sayısı —
DEFTER
GENEL
**TÜRK EDEBİYATINDA VE SİYASET TARİHİNDE BİR GEÇİŞ FİGÜRÜ: ALİ EKREM (BOLAYIR) HAKKINDA İNCELEME Haytaoğlu Yunus Buğra YILMAZ**
Bu çalışmada, Türk edebiyatının Servet-i Fünûn ve Meşrutiyet dönemlerinin önemli simalarından, Vatan Şairi Namık Kemal’in oğlu Ali Ekrem Bolayır’ın (literatürde veya yerel aktarımlarda soyadı / isim telaffuz farklılıklarıyla yer aldığı şekliyle) hayatı, edebi kişiliği, idari görevleri ve Türk düşünce dünyasındaki yeri ele alınmıştır. II. Abdülhamid dönemindeki bürokratik görevlerinden Darülfünun’daki müderrislik yıllarına kadar uzanan çizgisi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e geçiş sürecindeki Türk aydınının profilini yansıtması bakımından incelenmiştir.
**BALKANLAR'IN FATİHİNDEN İMPARATORLUĞUN MİMARISINA: SULTAN I. MURAD HÜDAVENDİGAR DÖNEMİ, SİYASİ GELİŞMELER VE TEŞKİLATLANMA (1362–1389)-Haytaoğlu Yunus Buğra YILMAZ**
Osmanlı Devleti’nin beylikten cihan şümul bir imparatorluğa geçiş sürecinde en kritik rolü üstlenen hükümdar, şüphesiz Sultan I. Murad (I. Murad Hüdavendigar) olmuştur. Babası Orhan Gazi’den devraldığı sınırları genişletmenin ötesine geçen I. Murad, Balkanlar’daki kalıcı Türk varlığının mimarı olmuş; askeri, idari ve mali alanlarda gerçekleştirdiği kurumsallaşma hamleleriyle devleti güçlü bir organizasyona dönüştürmüştür. "Hüdavendigar" (Hükümdar/Kral) unvanıyla da anılan I. Murad, Doğu Roma (Bizans) etkisindeki Anadolu ve Balkan coğrafyasında dengeleri değiştirmiş, 1389 yılındaki I. Kosova Meydan Muharebesi sonrasında şehit düşerek Osmanlı tarihinde savaş meydanında can veren tek padişah olarak yerini almıştır.
**TÜRK KÜLTÜR VE EDEBİYAT TARİHÇİLİĞİNDE ABİDEVİ BİR ŞAHSİYET: NİHAT SAMİ BANARLI Yunus Buğra YILMAZ**
Yunus Buğra YILMAZ**
Nihat Sami Banarlı (1907-1974), Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı tarihçiliği, dil bilimi, edebi tenkit ve pedagoji alanlarında yön verici roller üstlenmiş mütefekkirdir. Mehmet Fuat Köprülü ile bilimsel temelleri atılan Türk edebiyatı tarihçiliği metodunu estetik ve duygusal bir derinlikle harmanlayan Banarlı, özellikle Yahya Kemal Beyatlı çizgisinde şekillenen "yaşayan Türkçe" anlayışının en güçlü savunucularından biri olmuştur. Bu çalışmada; Banarlı’nın hayatı, edebiyat tarihçiliğindeki metodolojisi, dil felsefesi, Yahya Kemal külliyatının intişarındaki rolü ve Türk kültür mirasına yaptığı metodolojik katkılar geniş bir akademik perspektiften incelenmektedir.
**ZOR ZAMANLARDA BİR HUKUK ABİDESİ: ÜLKÜCÜ AVUKAT MEHMET RAFET EKE -Haytaoğlu Yunus Buğra YILMAZ**
Mehmet Rafet Eke, Türk milliyetçiliği ve Ülkücü hareket tarihinde sadece fikirleriyle değil, bilhassa çalkantılı dönemlerde üstlendiği hukuki sorumluluklarla tanınan sembol bir hukukçu ve dava adamıdır. Özellikle 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi öncesi ve sonrasındaki yargılama süreçlerinde Ülkücü gençlerin ve MHP mensuplarının savunmalarında aktif rol alarak camianın "Avukat Ağabeyi" olarak anılmıştır.
**PROF. DR. ABDÜLKADİR DONUK’UN GENEL TÜRK TARİHİ VE DEVLET TEŞKİLATÇILIĞI ARAŞTIRMALARINDAKİ YERİ- Haytaoğlu Yunus Buğra YILMAZ**
Çağdaş Türk historiografisinde Genel Türk Tarihi ve Eski Türk devlet teşkilatı üzerine yapılan araştırmalar, XX. yüzyılın ikinci yarısında kurumlaşma ve metodolojik olgunlaşma devresine girmiştir. Bu ekolün önde gelen temsilcilerinden Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu’nun tedrisatından geçen Prof. Dr. Abdülkadir Donuk, bilhassa İslam öncesi ve müteakip dönem Türk devlet idaresi, askerî müesseseleri ve unvan terminolojisi alanında kıymetli eserler kaleme almıştır. Bu çalışmada Donuk’un biyografik seyri ve Türk tarihçiliğine sunduğu kuramsal katkılar incelenmiştir.